پژوهشكده تحقيقات اسلامى سپاه

216

پژوهشى در مقتلهاى فارسى ( فارسي )

خود را در ميان شيفتگان فرهنگ عاشورا باز كند . در اين اثر به شيوهء فرهنگ لغت ، به معرّفى مقوله‌هايى پرداخته شده است كه به نحوى با عاشورا و قيام ماندگار حسينى ارتباط پيدا مىكند ، و اطّلاعات لازم را در اختيار علاقه‌مندان به فرهنگ عاشورا قرار مىدهد . سعى مؤلّف در فراهم آوردن اين مجموعه حاكى از مراتب تعهّد و نمايانگر خصلت دانش پژوهى ايشان است . در مورد مفهوم « فرهنگ عاشورا » در اين اثر آمده است : مقصود : مجموعهء مفاهيم ، سخنان ، اهداف و انگيزه‌ها ، شيوه‌هاى عمل ، روحيّات و اخلاقيّات والايى است كه در نهضت كربلا گفته شده يا به آنها عمل شده يا در حوادث آن نهضت تجسّم يافته است . اين ارزش‌ها و باورها ، هم در كلمات سيّدالشّهدا ( ع ) و اصحاب و فرزندان متجلّى است ، هم در رفتارشان در جريان آن قيام . فرهنگ عاشورا را بايد از كسانى آموخت كه دست و دلشان و فكر و عملشان در كار عاشورا بوده است . پيش از آن كه ديگران و نسل‌هاى بعدى و تحليل‌گران پس از واقعه بخواهند فرهنگ عاشورا را معرّفى كنند ، در حرف‌ها و هدف‌هاى خودِ نقش‌آفرينان حماسهء كربلا اين فرهنگ به وضوح مطرح شده است و بىواسطه آن را نشان مىدهد ، اين فرهنگ را از خلال زيارتنامه‌ها ، مقتلها ، رجزها ، خطبه‌ها و نيز بررسى حوادث و رخدادهاى عاشورا مىتوان استخراج كرد ، و همين فرهنگ است كه در هر جا و در ميان هر قومى باشد ، كربلاآفرين مىگردد و انسان‌ها را ، مبارزانى با ستم و مدافعانى نسبت به حق تربيت مىكند . فرهنگ عاشورا ، همان زيربناى عقيدتى و فكرى است كه در امام حسين ( ع ) و شهداى كربلا و اسراى اهل‌بيت ( ص ) بود ، و سبب پيدايش آن حماسه و ماندگارى آن قيام شد . . . . « 1 » 1 - 29 . برگزيده‌هايى از كتاب « فرهنگ عاشورا » در علت اين كه چرا به كشته شدن در راه خدا و جهاد فى سبيل الله شهادت گفته شده است ، در اين كتاب مىخوانيم : . . . در علّت نامگذارى چنين مرگى به « شهادت » گفته‌اند : « يا بدان جهت است كه فرشتگان

--> ( 1 ) . فرهنگ عاشورا ، ص 344 .